Polonia Środa Wielkopolska

21.10.2009
Polonia- 90 lat temu...

Bogata bo 90- letnia historia naszego klubu zmotywowała nas do jej przedstawienia wszystkim kibicom. Niewiele drużyn w Wielkopolsce może się pochwalić tak długą tradycją sięgającą walki o niepodległość i początków II Rzeczyspolitej. W najbliższych tygodniach (co środę) będziemy Państwu prezentować cykl artykułów poświęconych naszej Polonii i jej rywalizacji przez okres ponad 9 dekad (im bliżej współczesności, zaprezentujemy również wiele archiwalnych zdjęć z przeszłości).

Historia średzkiej piłki sięga roku 1919- kiedy to kończyła się I Wojna Światowa, a do kraju zaczęli wracać nasi rodacy (głównie z Niemiec), którzy szukali chleba na obczyźnie. Wielu wracało całymi rodzinami, a więc wśród powracających było dużo młodzieży, która grała już (i to nieźle) w piłkę nożną w klubach niemieckich. Jednym z takich, którzy przybyli do Środy był Antoni Wróblewski, który 8 września 1919 r. z gronem przyjaciół pojechał do Poznania, aby obejrzeć towarzyski mecz piłki nożnej ówczesnego mistrza Wielkopolski „Unii” Poznań z czołową polską drużyną „Pogonią” Lwów. Widowisko to najprawdopodobniej tak zafascynowało pana Wróblewskiego, że po powrocie do domu postanowił w Środzie założyć drużynę piłkarską.

Już 1 października z jego inicjatywy doszło do zebrania organizacyjnego, w którym uczestniczyły 33 osoby. Powołano klub, któremu nadano nazwę „Polonia”, a na jego prezesa wybrano Adama Pankowskiego, znanego działacza społecznego i wielkiego patriotę, który zasłynął również w walkach w czasie Powstania Wielkopolskiego, pełniąc między innymi funkcję członka Powiatowej Rady Ludowej.

Piłkarze mieli niezmiernie utrudniony start. Ich udział w wielu zawodach hamował kompletny brak sprzętu. Piłki do gry dostarczali… rzeźnicy i szewcy: pierwsi dostarczali świńskie pęcherze, a drudzy obszywali je skórą i tak powstawała piłka. Nie było także boiska. W 1918 r. znalazło się 5 mórg terenu przy czarnej drodze (później zwaną ul. Sokoła, dziś ul. Sportowa) pod budowę boiska, ale prace zakończono dopiero w 1922 r. Warto wiedzieć, że ówczesne bramki nie miały osiatkowania, były wyciągane i chowane, aby nie zostały skradzione i nie skończyły jako… opał w czyimś piecu.

Poloniści, pierwszy oficjalny mecz rozegrali w 1921 r. w ramach rozgrywek „C” klasy. Ten historyczny skład stanowili: Seygert (pierwszy średzki transfer- wtedy popularniejszym słowem było kaperownictwo)- Owsianowski Sabiniewicz- Gabrylewicz Mytkowski II Mytkowski I- Wachowiak Bembnista Wróblewski Kujawiński Krótki. Po ponad roku, średzianie awansowali do „B” klasy.

Okazuje się, że już wtedy koszty utrzymania klubu były wysokie i przerastały możliwości wspierania średzkiego klubu przez miejscowych urzędników- w drugiej połowie 1923 roku zaczęły się problemy finansowe. Wtedy upadkowi średzkiego klubu zapobiegł sponsor (pojęcie znane ówcześnie). Co prawda obrazek zabawny ale prawdziwy. Otóż do Środy często zajeżdżał bogaty właściciel wytwórni wódek z Gniezna., który w naszym mieście upatrzył sobie uroczą średziankę na przyszłą żonę. A że był on wielkim miłośnikiem futbolu, te dwie zbieżności wykorzystali miejscowi działacze sportowi i zaproponowali gnieźnieńskiemu biznesmenowi „transakcję”- za piękną średziankę finansowe wsparcie średzkiego klubu. Zmenił on jednak nazwę „Polonii” na Tabromik (TA- Tadeusz, BRO- Bronisław, MIK- Mikołajczak). Zespół został oparty na młodzieży średzkiego gimnazjum, co w konsekwencji spowodowało, że Tabromik przekształcił się w klub szkolny.

Taki stan rzeczy nie mógł długo trwać. „Tabromik” przetrwał do roku 1930 to jednak już w 1926 grupa byłych działaczy Polonii zwołała 28 listopada zebranie (do lokalu pana Dobrowolskiego), by reaktywować klub w oparciu o dawne tradycje średzkiego sportu.

Finansową pomoc zadeklarowali rzemieślnicy i kupcy. I chociaż wszyscy zaakceptowali kontynuację tradycji „Polonii, to jednak zgodności co do przywrócenia nazwy nie było. Ponieważ najważniejsze było dobro klubu, więc strony poszły na kompromis: zachowano tradycję Polonii, a nazwę przyjęto „Pogoń”. Kontynuatorka bardzo szybko została wzmocniona zawodnikami, którzy odeszli parę lat wcześniej w proteście przed „Tabromikiem”.

Niestety nowa drużyna musiała ponownie zacząć grę od klasy „C”. Szybko jednak bo w 1929 r. „Pogoń” awansuje do „B” klasy. Mimo bardzo silnego składu średzianom nie udało się awansować wyżej. Głównej przyczyny upatruje się w nieudolnych rządach prezesa Eugeniusza Jenajczyka. W końcu w 1931 roku Walne Zebranie pozbawia go funkcji. Ex- prezes w dowód zemsty tworzy w Środzie konkurencyjny Robotniczy Klub Sportowy „Legia”. W ten sposób zaczął się niezwykle ciekawy okres rywalizacji pomiędzy obydwoma klubami trwający całe lata 30-te. Ale jak się okaże w kolejnych odcinkach „historii Polonii” próbę czasu wytrzyma nasz macierzysty klub…

Źródło: Gazeta Nasza Środa, własne

Za tydzień- w środę- przedstawimy historię rywalizacji największych średzkich drużyn w latach 30- tych. Już dzisiaj serdecznie zapraszamy !!!

Lista aktualności

Najnowsze aktualności

13.04.2026

Akademia: Rozgrywki dziecięce WZPN (11/12.04.2026)

Raport z dziecięcych rozgrywek bezwynikowych WZPN drużyn akademii w dniach 11/12 kwietnia 2026.

więcej
13.04.2026

Zwycięstwo z Jarotą na start wiosny (Dziewczyny)

Trzeci zespół kobiecy dobrze rozpoczął rundę wiosenną, pokonując Jarotę Jarocin 7:1 (3:0) w meczu 4. ligi. Cztery gole strzeliła Aleksandra Szukalska, dwa zdobyła Natasza Szymańska, a wynik ustaliła Alicja Doros. Trampkarki przegrały 1:6 z UKS APR Lampart Poznań/Mosina, a młodziczki przegrały 2:6 z Avią II Kamionki.

więcej
13.04.2026

Przełamanie młodzików (2014)

W poniedziałek udało się przełamać Polonii 2014, która dzięki zwycięstwu 2:0 (1:0) z UKS APR Lampart Poznań zdobyła swoje pierwsze punkty w rundzie wiosennej 1. ligi wojewódzkiej D2. Bramki na wagę trzech punktów strzelili Witold Artomski i Karol Krawczewski. Druga drużyna przegrała w Dominowie 1:5 (0:0) z Lechem Poznań/Dominowo-Krzykosy.

więcej
13.04.2026

Miła niespodzianka w Ostrzeszowie (2013)

Miłą niespodziankę sprawiła w niedzielę Polonia 2013, która w Ostrzeszowie pokonała 2:1 (1:1) wicelidera rozgrywek 1. ligi wojewódzkiej D1 - Lecha Poznań/Południe. Choć to gospodarze pierwsi objęli prowadzenie to Poloniści odwrócili losy meczu za sprawą bramek Leona Jackowa i Jakuba Przybyłka. Drugi zespół przegrał na wyjeździe 1:3 (1:1) z Clescevią Kleszczewo, a gola dla Polonii strzelił Bruno Obiegły.

więcej
13.04.2026

Dziesięć goli Polonii w Szczodrzykowie (2012)

Kolejne wysokie zwycięstwo w 2. lidze wojewódzkiej C2 odniosła Polonia 2012, która na boisku w Szczodrzykowie pokonała aż 10:1 (4:0) Kotwicę Kórnik. Hat tricka w tym spotkaniu skompletował Karol Marciniak. Drugi zespół, który rywalizuje w 2. lidze okręgowej C2, przegrał na wyjeździe z Avią Kamionki.

więcej
13.04.2026

Pechowa porażka w Kępnie (2011)

Pechowo zakończył się wyjazd Polonii 2011 do Kępna. Nasz zespół od 14. minuty prowadził po golu Kuby Kucharskiego, ale gospodarze po przerwie wyrównali, a w doliczonym czasie gry niestety zdobyli zwycięskiego gola. Lepiej spisała się druga drużyna, która na boisku treningowym pokonała 9:1 (2:0) Juna-Trans II Stare Oborzyska. Hat trickiem w tym meczu popisał się Jan Marciniak.

więcej
13.04.2026

Zwycięski thriller z KKS-em (2009)

Na Stadionie Gminnym im. Zygmunta Woźniaka w Klęce zespół Polonii 2009 odniósł cenne zwycięstwo 2:1 (0:0) z KKS-em 1925 Kalisz. Na boisku długo utrzymywał się bezbramkowy remis, choć to Poloniści byli stroną dominującą. W 68. minucie zawodnik gości został ukarany czerwoną kartką za faul taktyczny przed polem karnym i przewaga Polonii jeszcze wzrosła aż w 76. minucie gola na 1:0 strzelił Marcel Kliszkowiak. Gdy wydawało się, że nasz zespół dowiezie zwycięstwo do końcowego gwizdka to goście wykorzystali niefrasobliwość w obronie i doprowadzili do remisu. W doliczonym czasie jednak średzka drużyna zdobyła gola na wagę trzech punktów, a po dobrym dośrodkowaniu Franciszka Błaszyka wynik ustalił Benjamin Wałuszko.

więcej
13.04.2026

Klasa A: Stadion w Klęce odczarowany

Trzeci zespół seniorów odniósł w niedzielę bardzo cenne zwycięstwo 4:3 (1:0) z Kosynierem Sokołowo. Choć na stadionie w Klęce Poloniści prowadzili już od 2. minuty to emocji nie brakowało aż do ostatniego gwizdka sędziego. Bramki dla średzkiej drużyny strzelali Antoni Sobczyński, Filip Staszak, Oleksii Steblin oraz Mikołaj Szymański.

więcej